W piątek 26 listopada...

11.11.2021r. nasz Poczet Sztandarowy ,...

Zapraszamy! :)

Przedstawiamy wywiad z kandydatami na...

W poniedziałek 18 października społeczność...

Ślubowanie klas pierwszych Salezjańskiej...

01.10 2021r. uczniowie klas drugich...

Konstytucja 3 Maja

Grażyna Błońska

Kształtowała ustrój Rzeczypospolitej zaledwie przez kilkanaście miesięcy, ale stała się niedoścignionym wzorem i symbolem marzeń o niezawisłości państwa i wolności jego obywateli. Konstytucja 3 Maja, uchwalona w 1791 roku, była pierwszą w Europie i drugą na świecie ustawą zasadniczą, regulującą organizację władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywateli.

W drugiej połowie lat 80. XVIII wieku sytuacja międzynarodowa zmieniła się na korzyść Rzeczypospolitej. Wybuch wojny rosyjsko-tureckiej i włączenie się do niej Austrii król Stanisław August Poniatowski postanowił wykorzystać do wzmocnienia swojej władzy i niezależności od Katarzyny II. W 1788 roku zwołano Sejm. Pierwszym krokiem była likwidacja Rady Nieustającej. Skonfederowany Sejm, w którym niemożliwe było zastosowanie liberum veto, rozpoczął realizację reform.

Już pod koniec 1788 uchwalono powiększenie armii z mniej więcej 20 do 100 tysięcy żołnierzy. Pod koniec kolejnego roku ulicami Warszawy przeszła kilkutysięczna tzw. czarna procesja mieszczan, żądających zrównania w niektórych prawach ze szlachtą. Od grudnia 1790 roku w tajemnicy spotykali się najważniejsi przedstawiciele obozu reformatorskiego: Stanisław Małachowski, Hugo Kołłątaj, Julian Ursyn Niemcewicz, Ignacy Potocki i Tadeusz Matuszewicz. Z czasem ich grono sięgnęło 60 osób cieszących się wsparciem króla. 2 maja 1791 roku w Pałacu Radziwiłłowskim (obecnym Prezydenckim) odczytano projekt ustawy. Rankiem 3 maja 1791 roku otwarto obrady sejmowe: na Zamku Królewskim strzeżonym przez oddziały wojskowe pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego.

Ignacy Potocki zwrócił się do króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z prośbą: "abyś nam odkrył widoki swoje ku ratowaniu ojczyzny", na co Poniatowski odparł, że jest to uchwalenie wielkiej reformy.

Natychmiast przegłosowano uchwalenie Ustawy Rządowej, a król zaprzysiągł Konstytucję: "Przysięgłem Bogu, żałować tego nie będę".

W zamierzeniu jej twórców Konstytucja 3 Maja miała stanowić punkt wyjścia dla dalszych przemian ekonomiczno-społecznych i politycznych.

Polecamy